Έχω πρόσφατα ακούσει για ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές στις αρθροπλαστικές

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (minimally invasive surgery – MIS) έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια. Έχουν εφαρμοστεί κατά κύριο λόγο στις αρθροπλαστικές ισχίου όπου η επέμβαση γίνεται με μικρότερες τομές αλλά και διαφορετική ανατομική προσπέλαση απ’ ότι η κλασσική αρθροπλαστική. Ανάμεσα στους καταξιωμένους διεθνώς χειρούργους ισχίου η τεχνική αυτή έχει ένθερμους υποστηρικτές αλλά και πολέμιους.

Η τεχνική MIS για την αρθροπλαστική γόνατος αντίθετα, δεν σημαίνει κάποια δραματική αλλαγή στην προσέγγιση - η έκφραση <MIS kneearthroplasty> προκαλεί συχνά μειδίαμα. Η χειρουργική τομή παραμένει στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος, απλώς γίνονται προσπάθειες να μειωθεί το μήκος της. Αντί δηλαδή για την κλασσική τομή μήκους 20-30cm, η αρθροπλαστική γίνεται από μια τομή με μέσο όρο μήκους τα 14cm. Μπορείτε να δείτε videos στο U-Tube στα οποία χειρούργοι μετράνε την ουλή με ένα υποδεκάμετρο σαν κίνηση εντυπωσιασμού. Η αλήθεια είναι ωστόσο οτι αυτό που έχει σημασία στην αρθροπλαστική γόνατος δεν είναι η εξωτερική τομή αλλά η εσωτερική στο επίπεδο των καθεκτικών συνδέσμων. Έχει αποδειχθεί από καλά τεκμηριωμένες μελέτες ότι αυτό που κάνει διαφορά είναι η προστασία του τετρακέφαλου μυός κατά την εσωτερική τομή. Στην τεχνική κατά την οποία δεν κόβουμε το εσωτερικό τμήμα του τετρακέφαλου (έσω πλατύς μυς – vastus medialis obliqus, VMO) υπάρχει ταχύτερη επάνοδος της μυϊκής δύναμης και της φυσιολογικής βάδισης. Η προσπέλαση αυτή (subvastus approach) συνδυασμένη τώρα και με μικρότερες τομές δέρματος δίνει τα καλύτερα λειτουργικά και κοσμητικά αποτελέσματα.

 

Θέλω να κάνω εγχείρηση αρθροπλαστικής αλλά φοβάμαι την αναισθησία

Η αναισθησία είναι όντως σημαντικό θέμα. Αν υπάρχουν γενικά προβλήματα υγείας θα πρέπει να έχουν ρυθμιστεί πριν από την επέμβαση. Ιδιαίτερα αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα, το ζάχαρο και προβλήματα με την λειτουργία των νεφρών και του ήπατος θα πρέπει να είναι καλά ρυθμισμένα ώστε να δοθεί αναισθησία χωρίς κίνδυνο.

Μια εναλλακτική λυση την οποία προτιμούμε συνήθως στις αρθροπλαστικές γόνατος είναι η χρήση επισκληρίδιας αναισθησίας. Στην περίπτωση της επισκληρίδιας αναισθησίας παραμένει ένα λεπτό σωληνάκι για δύο ή και τρεις ημέρες μετεγχειρητικά. Αυτό είναι πολύ χρήσιμο γιατί ενώ ο ασθενής μπορεί να σηκωθεί, να περπατήσει, να πάει στην τουαλέτα κλπ., δεν νοιώθει απολύτως κανένα πόνο από την μέση και κάτω.

 

Ποιες είναι οι επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν απο το χειρουργείο;

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι δύο: η μόλυνση και η θρόμβωση. Η μόλυνση (βακτηριακή φλεγμονή) μπορεί να προκύψει από την είσοδο κάποιου μικροβίου στο εσωτερικό της άρθρωσης. Το μικρόβιο αυτό μπορεί να προέρχεται από το προσωπικό ή από την ατμόσφαιρα του χειρουργείου, από το δέρμα του ασθενούς ή και, σπανιότερα, από τις πρώτες μετεγχειρητικές αλλαγές. Επειδή η θεραπεία στις περιπτώσεις αυτές είναι δύσκολη (συχνά πρέπει να γίνει δεύτερη εγχείρηση καθαρισμού ή και αλλαγή της αρθροπλαστικής), είναι σημαντικό οι εγχειρήσεις των αρθροπλαστικών να γίνονται σε περιβάλλον αυξημένης αποστείρωσης. Επίσης χορηγείται προληπτικά αγωγή με ενδοφλέβια αντιβίωση. Τα ποσοστά των μολύνσεων στις αρθροπλαστικές έχουν μειωθεί αισθητά και στατιστικά είναι κάτω από 1% σε κλινικές με αυστηρές προδιαγραφές αποστείρωσης και προσεγμένη χειρουργική τεχνική.

Όσον αφορά την θρόμβωση δίνεται προφυλακτική αγωγή με αντιπηκτικά (ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους). Η πλειονότητα των περιστατικών στα οποία, παρ’ όλη την αντιπηκτική προφύλαξη, εμφανίζεται εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση στην γάμπα είναι ούτως ή άλλως συνήθως σιωπηλά. Σε ένα μικρό ποσοστό από αυτά όμως μπορεί να αποσπαστεί θρόμβος ο οποίος <κολλάει> στους πνεύμονες δημιουργώντας πνευμονική εμβολή. Αυτή είναι μια σοβαρή επιπλοκή η οποία απαιτεί εισαγωγή σε νοσοκομείο. Και πάλι τα ποσοστά θνησιμότητας από πνευμονική εμβολή μετά από αρθροπλαστική είναι πολύ χαμηλά (κάτω από 1%).

 

Είναι αναγκαίο να γίνει μετάγγιση αίματος;

Όχι απαραίτητα καθώς σήμερα χρησιμοποιούμε συχνά συστήματα αυτομετάγγισης όπου το αίμα το οποίο χάνεται στην αιμορραγία του χειρουργείου συλλέγεται και δίνεται πάλι στον ασθενή μέσω του φλεβοκαθετήρα. Έτσι μπορεί να αποφευχθεί η μετάγγιση σε ποσοστό έως και 40-50% των ασθενών. Αν πάντως ο αιματοκρίτης σας πέσει κάτω από 30 θα χρειαστείτε μετάγγιση μιας ή δύο μονάδων αίματος.

 

Ποια είναι η σωστή ηλικία για την εγχείρηση αρθροπλαστικής γόνατος;

Υπάρχουν κάποια ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία που μας δείχνουν ότι η ιδανική ηλικία είναι γύρω στα 70. Μια αρθροπλαστική που θα γίνει σε έναν ασθενή 70 ετών διαρκεί συνήθως για πάντα. Αντίθετα η ίδια εγχείρηση σε έναν ασθενή 60-65 ετών αναμένεται να διαρκέσει περίπου 15 χρόνια, οι πιθανότητες δηλαδή είναι ότι θα χρειαστεί μια δεύτερη επέμβαση αλλαγής της πρώτης αρθροπλαστικής. Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον στατιστικό στοιχείο που μας δείχνει πόση διαφορά σε επιπεδο σωματικης δραστηριότητας υπάρχει ανάμεσα στις δεκαετίες των 60 και των 70.

Βέβαια σε κάποιες περιπτώσεις ρευματοειδούς ή τραυματικής αρθρίτιδας αναγκαζόμαστε να κάνουμε αρθροπλαστικές γόνατος και σε πολύ νέους ασθενείς, ακομη και στην δεκαετία των 30. Οι ασθενείς αυτοί είναι βέβαιο ότι θα χρειαστούν αναθεωρήσεις και φυσικά χρειάζεται να προσαρμόσουν το lifestyle τους αποφεύγοντας έντονες καταπονήσεις και διατηρώντας καλή μυϊκή δύναμη στα γονατα με ασκήσεις χωρίς φόρτιση (κολύμβηση, aqua training). Με την κατάλληλη προσοχή κάποιες από αυτές τις αρθροπλαστικές σε νέους ασθενείς έχουν εντυπωσιακή μακροβιότητα.

 

Μου έχουν πει ότι οι ακτινογραφίες μου δείχνουν προχωρημένη αρθρίτιδα. Πρέπει να κάνω αρθροπλαστική;

Το πότε θα κάνετε την αρθροπλαστική δεν είναι απόφαση του γιατρού αλλά αποκλειστικά και μόνον δική σας. Ο λόγος για τον οποίο γίνεται η αρθροπλαστική είναι η ανακούφιση από τον πόνο και φυσικά μόνο ο ασθενής γνωρίζει πόσο τον επηρεάζει ο πόνος και τι ποιότητα ζωής έχει. Συχνά βλέπουμε μια προχωρημένη αρθρίτιδα στις ακτινογραφίες χωρίς ωστόσο ο ασθενής να έχει τα ανάλογα συμπτώματα. Αντίθετα σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα αν και τα ευρήματα της ακτινογραφίας είναι ήπια. Επειδή δεν χειρουργούμε ακτινογραφίες αλλά ασθενείς, δεν πιέζουμε ποτέ κανένα να αποδεχθεί μια επέμβαση αρθροπλαστικής. Τα καλύτερα αποτελέσματα αυτής της επέμβασης είναι όταν έρθει ο ίδιος ο ασθενής και μας <παρακαλέσει> να την κάνει.

 

Είμαι πάνω από 80 ετών. Έχει νόημα να κάνω αρθροπλαστική;

Η ηλικία είναι κάτι το σχετικό. Προτιμούμε αντί για την ηλικία της ταυτότητας να εκτιμούμε την λεγόμενη <βιολογική> ηλικία του ασθενούς. Αν είστε 80+ αλλά σε καλή κατάσταση υγείας και με σημαντική ακόμα σωματική δραστηριότητα, η εγχείρηση αυτή θα σας βοηθήσει πολύ. Σε ασθενείς άνω των 80 αποφεύγουμε βέβαια την γενική αναισθησία και δίνουμε ακόμα πιο μεγάλη σημασία στην μετεγχειρητική φυσιοθεραπεία έτσι ώστε το αποτέλεσμα να είναι ανάλογο με αυτό στις νεότερες ηλικίες.

 

Μπορώ να κάνω αρθροπλαστική και στα δύο γόνατα ταυτόχρονα;

Οπωσδήποτε αυτό είναι εφικτό αλλά καλό είναι να γίνεται επιλογή των ασθενών στους οποίους κάνουμε ταυτόχρονη επέμβαση αρθροπλαστικής αμφοτερόπλευρα. Ο λόγος είναι ότι η διπλή επέμβαση συνεπάγεται μεγαλύτερη διάρκεια αναισθησίας αλλά και αυξημένη απώλεια αίματος. Υπάρχουν επίσης προβλήματα με την μετεγχειρητική αποκατάσταση καθώς η βάδιση είναι δυσκολότερη και με τα δύο γόνατα χειρουργημένα. Προτιμούμε γενικά να κάνουμε διπλές εγχειρήσεις σε ασθενείς όχι πολύ προχωρημένης ηλικίας και σε καλή φυσική κατάσταση. Αλλιώς χειρουργείται πρώτα το πιο συμπτωματικό γόνατο και περίπου 6 - 9 μήνες αργότερα γίνεται και η δεύτερη αρθροπλαστική.

 

Το πόδι μου έχει στραβώσει από την αρθρίτιδα. Θα διορθωθεί αυτό με την εγχείρηση;

Βεβαίως. Καθώς αλλάζουμε όλο το γόνατο μπορούμε να τοποθετήσουμε το καινούργιο σε ότι γωνία εμείς θέλουμε. Μετεγχειρητικά το γόνατο θα είναι πλέον στην φυσιολογική ευθεία, πράγμα που σημαίνει όχι μόνο ένα οπτικά εντυπωσιακό αποτέλεσμα αλλά συχνά και ανακούφιση από πόνο σε άλλες αρθρώσεις (αστράγαλος, γοφός, σπονδυλική στήλη) οι οποίες καταπονούντο ασύμμετρα λόγω της παραμόρφωσης.

 

Δεν έχω ιδιωτική ασφάλιση αλλά μόνο το ταμείο μου. Μπορώ να κάνω την επέμβαση σε ιδιωτική κλινική;

Μπορείτε. Στην εγχείρηση της αρθροπλαστικής απαιτείται νοσηλεία 5 έως 10 ημερών, πράγμα που σημαίνει ότι το κόστος σε ένα ιδιωτικό θεραπευτήριο, όπως π.χ. το ΥΓΕΙΑ, θα ήταν τουλάχιστον 15.000 €. Ωστόσο τα περισσότερα ταμεία (ΙΚΑ, ΔΗΜΟΣΙΟΥ, ΤΕΒΕ, ΤΣΑΥ, ΤΣΜΕΔΕ κλπ.) έχουν κάνει συμβάσεις με τις ιδιωτικές κλινικές για δύο μόνον ορθοπαιδικές επεμβάσεις: την αρθροπλαστική ισχίου και την αρθροπλαστική γόνατος. Αυτό σημαίνει ότι, και στο ΥΓΕΙΑ, το κόστος της νοσηλείας το αναλαμβάνει το ταμείο σας. Επίσης το ταμείο σας αναλαμβάνει το κόστος των εμφυτευμάτων. Αυτό που δεν περιλαμβάνεται είναι οι αμοιβές των γιατρών (χειρούργος, βοηθοί και αναισθησιολόγος - 2.500 έως 3.000 ) και ένα ποσό που κάποιες κλινικές απαιτούν παρ' όλη την σύμβαση (500 - 1500 €).

 

ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ

ποδόσφαιρο
βόλευ
μπάσκετ
ενόργανη
τέννις
κολύμβηση
αρση βαρών
αγώνες δρόμου
σκι
χαντμπολ
ποδηλασία
πάλη